Μετάφραση Θουκυδίδου Ιστορίαι, βιβλίο 3, κεφ.78-80

[78]  καὶ οἱ μὲν Κερκυραῖοι                                            Και οι Κερκυραίοι,

προσπίπτοντες κακῶς τε                                επειδή εφορμούσαν  άτακτα                    

καὶ κατ᾿ ὀλίγας                                                               και με λίγα πλοία

ἐταλαιπώρουν τὸ καθ᾿ αὑτούς·            δεινοπαθούσαν απ’ την πλευρά τους·

οἱ δ᾿ Ἀθηναῖοι                                                                            οι Αθηναίοι, όμως,

φοβούμενοι τὸ πλῆθος                           επειδή φοβούνταν το μεγάλο αριθμό

                                                                                                                 (των πλοίων)

καὶ τὴν περικύκλωσιν                                        και (ενδεχόμενη) περικύκλωση

μὲν οὐ προσέπιπτον                                                               δεν έκαναν επίθεση

ταῖς ἐφ᾿ ἑαυτοὺς τεταγμέναις      στα παρατεταγμένα εναντίον τους πλοία

ἁθρόαις οὐδὲ κατὰ μέσον,            ούτε στο σύνολό τους ούτε στο μέσο τους,

προσβαλόντες δὲ κατὰ κέρας        αλλά, αφού εφόρμησαν σε μία πτέρυγα,

καταδύουσι μίαν ναῦν.                                       βύθισαν (βυθίζουν) ένα πλοίο.

καὶ μετὰ ταῦτα                                                  Ύστερα από αυτά (οι Αθηναίοι)

κύκλον ταξαμένων αὐτῶν         αφού αυτοί (οι Πελοπ.) σχημάτισαν κύκλο,

περιέπλεον                                                         έπλεαν γύρω γύρω από αυτούς

καὶ ἐπειρῶντο θορυβεῖν.      και προσπαθούσαν να προκαλέσουν σύγχυση.

γνόντες δὲ                          Και, επειδή αντιλήφθηκαν  αυτό  (οι Πελοποννη-

οἱ πρὸς τοῖς Κερκυραίοις   -σιοι) που βρίσκονταν κοντά στους Κερκυραίους

καὶ δείσαντες μὴ γένοιτο                          και επειδή φοβήθηκαν μήπως γίνει

ὅπερ ἐν Ναυπάκτῳ,                     αυτό ακριβώς που έγινε και στη Ναύπακτο

ἐπιβοηθοῦσι,                                                                       έσπευσαν σε βοήθεια,

καὶ γενόμεναι ἁθρόαι                             και όταν συγκεντρώθηκαν όλα μαζί

αἱ νῆες                                                                                                         τα πλοία

ἅμα τὸν ἐπίπλουν ἐποιοῦντο                      έκαναν συγχρόνως την επίθεση

τοῖς Ἀθηναίοις.                                                             εναντίον των Αθηναίων.

οἱ δ᾿ ὑπεχώρουν ἤδη                                       Τότε οι Αθηναίοι υποχωρούσαν

πρύμναν κρουόμενοι                                         κωπηλατώντας προς τα πίσω

καὶ ἅμα ἐβούλοντο                                                          και συγχρόνως ήθελαν

προκαταφυγεῖν τὰς τῶν Κερκυραίων  να προλάβουν τα κερκυραϊκά πλοία

                                                                                   να καταφύγουν (στο λιμάνι)

ὅτι μάλιστα,                                                     στο μεγαλύτερο δυνατό αριθμό,     

ἑαυτῶν τε ὑποχωρούντων                              καθώς οι ίδιοι θα υποχωρούσαν

σχολῇ                                                                                                 με αργό ρυθμό

καὶ τεταγμένων τῶν ἐναντίων                          και οι εχθροί θα είχαν ταχθεί

πρὸς σφᾶς.                                                                                      εναντίον τους.

[79]  Ἡ μὲν οὖν ναυμαχία                                                 Η ναυμαχία, λοιπόν,

τοιαύτη γενομένη                                                                  έτσι είχε εξελιχθεί

ἐτελεύτα ἐς ἡλίου δύσιν,                         και τελείωσε με τη δύση του ήλιου.

καὶ οἱ Κερκυραῖοι δείσαντες                 Και οι Κερκυραίοι, επειδή φοβήθηκαν

μὴ σφίσιν ἐπιπλεύσαντες                               μήπως πλεύσουν εναντίον τους

ἐπὶ τὴν πόλιν ὡς κρατοῦντες                 και εναντίον της πόλης ως νικητές

οἱ πολέμιοι                                                                    οι εχθροί

ἢ τοὺς ἐκ τῆς νήσου ἀναλάβωσιν       ή πάρουν πίσω από το νησί (τους αιχ-

                                                                      μαλώτους

ἢ καὶ ἄλλο τι νεωτερίσωσι,                  ή επιχειρήσουν κάποια άλλη εχθρική

                                                                                    ενέργεια,

τούς τε ἐκ τῆς νήσου                                   και τους αιχμαλώτους από το νησί

πάλιν ἐς τὸ Ἥραιον διεκόμισαν                          μετέφεραν πίσω στο Ηραίο

καὶ τὴν πόλιν ἐφύλασσον.                                     και φρουρούσαν την πόλη.

οἱ δ᾿ οὐκ ἐτόλμησαν                                      Εκείνοι, ωστόσο, δεν τόλμησαν

πλεῦσαι  ἐπὶ μὲν τὴν πόλιν                     να πλεύσουν εναντίον της πόλης,

κρατοῦντες τῇ ναυμαχίᾳ,                         αν και ήταν νικητές στη ναυμαχία,

ἔχοντες τρεῖς δὲ καὶ δέκα                                        αλλά με δεκατρία πλοία

ναῦς τῶν Κερκυραίων                                                     των Κερκυραίων

ἀπέπλευσαν ἐς τὴν ἤπειρον,          απέπλευσαν προς την ηπειρωτική χώρα,

ὅθενπερ ἀνηγάγοντο.                                          απ’ όπου ακριβώς ξεκίνησαν.

τῇ δ᾿ ὑστεραίᾳ οὐδὲν                                      Αλλά και  την επόμενη καθόλου

μᾶλλον ἐπέπλεον                                                        περισσότερο δεν έπλεαν

ἐπὶ μὲν τὴν πόλιν,                                                           εναντίον της πόλης,     

καίπερ ὄντας                                                   αν και (οι πολίτες) βρίσκονταν)

ἐν πολλῇ ταραχῇ καὶ φόβῳ                        σε μεγάλη σύγχυση και πανικό,

καὶ Βρασίδου παραινοῦντος               και,  αν και ο Βρασίδας παρακινούσε

Ἀλκίδᾳ,    ὡς λέγεται,                       (για επίθεση) τον Αλκίδα, όπως λέγεται,

 ἰσοψήφου δὲ οὐκ ὄντος·                                     χωρίς όμως να έχει ίση ψήφο∙      

ἀποβάντες ἐπὶ δὲ τὴν Λευκίμμην  και αφού αποβιβάστηκαν στη Λευκίμμη

τὸ ἀκρωτήριον                                                                                   το ακρωτήριο

ἐπόρθουν τοὺς ἀγρούς.                                                  ερήμωναν τους αγρούς.

[80]  ὁ δὲ δῆμος τῶν Κερκυραίων                   Και οι δημοκρατικοί Κερκυραίοι 

ἐν τούτῳ περιδεὴς γενόμενος      στο μεταξύ επειδή ήταν τρομοκρατημένοι

μὴ ἐπιπλεύσωσιν αἱ νῆες,                     μήπως επιτεθούν τα εχθρικά πλοία.

τοῖς τε ἱκέταις ᾖσαν ἐς λόγους   άρχισαν διαπραγματεύσεις με τους ικέτες

καὶ τοῖς ἄλλοις,                                          και με τους άλλους  (ολιγαρχικούς),

ὅπως σωθήσεται ἡ πόλις,                                     για το πώς θα σωθεί η πόλη,

καί τινας αὐτῶν ἔπεισαν                            και έπεισαν κάποιους από αυτούς

ἐς τὰς ναῦς ἐσβῆναι·                                                να μπουν στα πλοία∙

προσδεχόμενοι γὰρ ὅμως                                            επειδή, όμως, περίμεναν

τὸν ἐπίπλουν                                                                                     την επίθεση

ἐπλήρωσαν τριάκοντα.                                       επάνδρωσαν τριάντα (πλοία).

οἱ δὲ Πελοποννήσιοι δῃώσαντες      Οι δε Πελοποννήσιοι, αφού ερήμωσαν

τὴν γῆν μέχρι μέσου ἡμέρας                                        τη χώρα ως το μεσημέρι

ἀπέπλευσαν,                                                                        απέπλευσαν,

καὶ ὑπὸ νύκτα                                                          και στη διάρκεια της νύχτας

αὐτοῖς ἐφρυκτωρήθησαν                            δόθηκε σήμα με πυρσό σ’ αυτούς

προσπλέουσαι ἑξήκοντα νῆες         ότι πλησίαζαν  εξήντα πολεμικά πλοία

Ἀθηναίων ἀπὸ Λευκάδος·                   αθηναϊκά από τη Λευκάδα ·          

ἃς ἀπέστειλαν οἱ Ἀθηναῖοι                 αυτά έστειλαν οι Αθηναίοι

καὶ στρατηγόν Εὐρυμέδοντα              και στρατηγό τον Ευρυμέδοντα

τὸν Θουκλέους                                      το γιο του Θουκλή,

πυνθανόμενοι τὴν στάσιν              όταν πληροφορήθηκαν την εσωτερική

                                                                                                 αναταραχή

καὶ τὰς μετ᾿ Ἀλκίδου ναῦς                                 και ότι ο στόλος του Αλκίδα

μελλούσας πλεῖν                                                           επρόκειτο να πλεύσει

ἐπὶ Κέρκυραν.                                                                εναντίον της Κέρκυρας.

Θουκυδίδου Ιστορίαι, (Κερκυραϊκά), βιβλίο 3, κεφ. 75, μετάφραση

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ 3, ΚΕΦ. 75

[75]  τῇ δὲ ἐπιγιγνομένῃ ἡμέρᾳ                         Και την επόμενη μέρα

Νικόστρατος ὁ Διειτρέφους στρατηγὸς           ο Νικόστρατος, ο γιος του

                                                                                Διειτρέφη, ο στρατηγός,

Ἀθηναίων παραγίγνεται βοηθῶν                  φτάνει σε βοήθεια των

                                                                                 Αθηναίων

ἐκ Ναυπάκτου δώδεκα ναυσὶ                 από τη Ναύπακτο με δώδεκα πλοία

καὶ πεντακοσίοις ὁπλίταις                          και με πεντακόσιους οπλίτες

Μεσσηνίων ·                                                     από τους Μεσσηνίους·  

ξύμβασίν τε ἔπρασσε                                     έκανε συμφωνία

καὶ πείθει                                                           και (τους) πείθει

ὥστε ξυγχωρῆσαι ἀλλήλοις                    ώστε να συμφωνήσουν μεταξύ τους

κρῖναι δέκα μὲν ἄνδρας                             να δικάσουν δέκα άντρες

τοὺς αἰτιωτάτους,                                          τους υπαίτιους,

οἳ οὐκέτι ἔμειναν,                                          οι οποίοι   δεν έμειναν πλέον εκεί

τοὺς δ᾿ ἄλλους οἰκεῖν                             και οι υπόλοιποι να παραμείνουν

σπονδὰς ποιησαμένους                                      αφού κάνουν συμφωνία

πρὸς ἀλλήλους καὶ πρὸς Ἀθηναίους,   μεταξύ τους και με τους Αθηναίους

ὥστε νομίζειν τοὺς αὐτοὺς                   υπό τον όρο να θεωρούν τους ίδιους

ἐχθροὺς καὶ φίλους.                                   εχθρούς και φίλους.

Καὶ ὁ μὲν ταῦτα πράξας                             Και αυτός, αφού κατάφερε αυτά

ἔμελλεν ἀποπλεύσεσθαι·                    επρόκειτο να αποπλεύσει (να φύγει) ·

οἱ δὲ τοῦ δήμου προστάται                όμως οι αρχηγοί των δημοκρατικών

πείθουσιν αὐτὸν καταλιπεῖν                        πείθουν αυτόν να αφήσει πίσω

πέντε μὲν ναῦς τῶν αὐτοῦ σφίσι,            πέντε από τα πλοία του σε αυτούς

ὅπως ἧσσόν τι ἐν κινήσει                     ώστε να αποθαρρυνθούν να κάνουν

ὦσιν οἱ ἐναντίοι,                                         κίνημα οι αντίπαλοί τους,

ἴσας δὲ αὐτοὶ πληρώσαντες                 και αφού οι ίδιοι επανδρώσουν ίσο

                                                                     αριθμό καραβιών (δηλ. πέντε)

ἐκ σφῶν αὐτῶν ξυμπέμψειν.           από τα δικά τους να στείλουν μαζί του.

καὶ ὁ μὲν ξυνεχώρησεν,                      Και αυτός συμφώνησε,

οἱ δὲ τοὺς ἐχθροὺς κατέλεγον       ενώ οι άλλοι στρατολογούσαν για τα

 ἐς τὰς ναῦς.                                            καράβια τους εχθρούς.

δείσαντες δὲ ἐκεῖνοι                                επειδή εκείνοι φοβήθηκαν

μὴ ἐς τὰς Ἀθήνας ἀποπεμφθῶσι      μήπως αποσταλούν στην Αθήνα

καθίζουσιν ἐς τὸ ἱερόν                         προσφεύγουν ως ικέτες στο ιερό

τῶν Διοσκόρων.                                      των Διόσκουρων.

Νικόστρατος δὲ ἀνίστη   τε   Ο Νικόστρατος και προσπαθούσε να σηκώσει

αὐτοὺς   καὶ παρεμυθεῖτο.     αυτούς και τους παρηγορούσε.

ὡς δ᾿ οὐκ ἔπειθεν,                     Επειδή όμως δεν τους έπειθε,

ὁ δῆμος ὁπλισθεὶς                            αφού οπλίστηκαν οι δημοκρατικοί

ἐπὶ τῇ προφάσει ταύτῃ,             με την πρόφαση αυτή,

τῇ τοῦ μὴ ξυμπλεῖν ἀπιστίᾳ                  με τη δυσπιστία τους να μη θέλουν

                                                          να  αποπλεύσουν μαζί (με το Νικόστρατο)

ὡς αὐτῶν διανοουμένων                                      γιατί τάχα δεν είχαν

οὐδὲν ὑγιὲς,                                                                κανένα καλό σκοπό,

τά τε ὅπλα αὐτῶν ἔλαβε                                   και τα όπλα  τους αφαίρεσε

ἐκ τῶν οἰκιῶν                                                                             από τα σπίτια τους

καὶ αὐτῶν τινὰς διέφθειραν ἄν,      και θα σκότωναν μερικούς από αυτούς,

οἷς ἐπέτυχον,                                                       όσους κατά τύχη συνάντησαν,

εἰ μὴ Νικόστρατος ἐκώλυσε.                αν δεν τους εμπόδιζε ο Νικόστρατος.

ὁρῶντες δὲ οἱ ἄλλοι                                        Και οι άλλοι, επειδή έβλεπαν

τὰ γιγνόμενα                                                                         αυτά που γίνονταν

καθίζουσιν ἐς τὸ Ἥραιον ἱκέται     κατέφυγαν ως ικέτες στο ιερό της Ήρας

καὶ γίγνονται                                                                                  και γίνονται

οὐκ ἐλάσσους τετρακοσίων.                         περισσότεροι από τετρακόσιους.

ὁ δὲ δῆμος δείσας                           Οι δημοκρατικοί, όμως, επειδή φοβήθηκαν

μή τι νεωτερίσωσιν                   μήπως επιχειρήσουν κάποια βίαιη πολιτική

                                                                                                              μεταβολή,

πείσας ἀνίστησί τε αὐτοὺς       αφού τους έπεισαν, τους σηκώνουν από κει

καὶ διακομίζει ἐς τὴν νῆσον                             και τους μεταφέρουν στο νησί

πρὸ τοῦ Ἡραίου,                                                μπροστά από το ιερό της Ήρας

καὶ τὰ ἐπιτήδεια διεπέμπετο           και τα απαραίτητα τρόφιμα στέλνονταν

ἐκεῖσε      αὐτοῖς.                                εκεί  σε αυτούς. 

φύλλο εργασίας Βιβλίο 3, κεφάλαιο 3, Ιστορίαι Θουκυδίδου

Βιβλίο 3. Κεφάλαιο 70

Α. Ελεύθερης ανάπτυξης

1. ὑπὸ Κορινθίων ἀφεθέντες: Ποια ήταν τα κίνητρα της πράξης αυτής των Κορινθίων;

2. λόγῳ µὲν … ἔργῳ δέ: Να εξηγήσετε τη σηµασία που έχει η αντίθεση για τη µέθοδο του ιστορικού.

3. Για ποιους λόγους οι ολιγαρχικοί οδήγησαν τον Πειθία σε δίκη; Πώς αντέδρασε ο Πειθίας;

4. Να γράψετε, µε βάση το κείµενο, τα αίτια που οδήγησαν τους  ολιγαρχικούς στο πραξικόπηµα.

5. Να χαρακτηρίσετε την πολιτική κατάσταση που περιγράφει ο Θουκυδίδης στο συγκεκριµένο κείµενο.

6. Ποιες συνθήκες οδήγησαν στη δολοφονία του Πειθία; Πώς κρίνετε το γεγονός;

7. Σε ποια σηµεία του κειµένου φαίνεται ότι ο Θουκυδίδης δεν καταγράφει απλώς τα ιστορικά γεγονότα, αλλά εµβαθύνει σ’ αυτά  (παρουσιάζοντας δηλαδή αίτια, κίνητρα, σκοπιµότητες);

8. ’Αθηναίοις µὲν σύµµαχοι … Πελοποννησίοις δὲ φίλοι: Πώς κρίνετε τη στάση των Κερκυραίων;

Β. Ερωτήσεις σύντοµης απάντησης

1. Να εντοπίσετε τα θεµατικά κέντρα της ενότητας.

2. Ποιο ρήµα χρησιµοποιεί ο ιστορικός για να δηλώσει την αρχή του  εµφυλίου πολέµου;

3. τοῖς προξένοις: Πώς οριζόταν κάποιος ως πρόξενος και ποιος ήταν ο ρόλος του;

4. Ποιο ρόλο έπαιξαν οι απελευθερωµένοι αιχµάλωτοι και πώς θα  χαρακτηρίζατε τη δράση τους;

4. κατὰ τὰ ξυγκείµενα: Σε ποιο γεγονός αναφέρεται ο ιστορικός;

5. ἦν γὰρ Πειθίας ἐθελοπρόξενος: Ποιος ήταν ο ρόλος του Πειθία;

6. τέµνειν χάρακας ἐκ τοῦ τε Διὸς τοῦ τεµένους καὶ τοῦ ᾿Αλκίνου: Πώς εξηγείτε το γεγονός ότι η αντιµήνυση του Πειθία στηρίζεται στην κατηγορία αυτή;

7. Να χαρακτηρίσετε το ήθος του Πειθία όπως διαγράφεται στο κείµενο.

8. Πώς αντέδρασαν οι ολιγαρχικοί στην προσπάθεια του Πειθία να στρέψει εναντίον τους τη Βουλή;

9. Με ποιους χρόνους δηλώνεται η δράση των ολιγαρχικών και γιατί επιλέγονται αυτοί οι χρόνοι;

2. Γραµµατικές ασκήσεις

1. νοµίζειν - λαβόντες: Να γράψετε τους ίδιους τύπους σε όλους τους χρόνους.

2. τεµένους, ἄνδρες, πλῆθος, χάρακα, στατήρ: Να γράψετε τις πλάγιες πτώσεις των ουσιαστικών στον ενικό και πληθυντικό αριθµό.

3. ὀλίγοι, φίλοι, ἐχθροί: Να γράψετε τα παραθετικά των επιθέτων στο ίδιο γένος, πτώση και αριθµό.

3. Συντακτικές ασκήσεις

1. ὅπως ἀποστήσωσιν ᾿Αθηναίων τὴν πόλιν, ὥστε τῷ νόµῳ χρήσασθαι: Να χαρακτηρίσετε συντακτικώς τις προτάσεις.

2. Να γράψετε α) τις αιτιολογικές και β) τις χρονικές µετοχές του κειµένου.

4. Λεξιλογικές - Σηµασιολογικές ασκήσεις

1. ὀφειλή, φήµη, ποίηµα, τοµή, ταµίας, εγγύηση, εξόφληση, λαβή, προϊστάµενος, αποστάτης, τύχη, είσοδος, τεµάχιο: Με ποιες λέξεις του κειµένου σχετίζονται ετυµολογικά οι παραπάνω;

3. ἀποδῶσιν, ἐτύγχανε: Να γράψετε τέσσερα παράγωγα ουσιαστικά ή επίθετα, απλά ή σύνθετα, για καθένα από τα ρήµατα που δίνονται και να σχηµατίσετε µε αυτά ονοµατικά σύνολα.

4. ἀγουσῶν:  Να γράψετε δέκα παράγωγα ουσιαστικά, απλά ή σύνθετα, από το ρήµα ἄγω.

5. ξυγκείµενα: α) Ποια είναι η σηµασία της λέξης;

β) Αντικαθιστώντας την πρόθεση διαδοχικά µε πέντε άλλες προθέσεις, να γράψετε σύνθετες λέξεις, δόκιµες στη νέα ελληνική, και να τις χρησιµοποιήσετε σε σύντοµες φράσεις